اجزا تشکیل دهنده دندان

اجزاء تشکیل دهنده دندان

به نام خدای مهربان

سلام خدمت شما دوست عزیز

امروز می خوام در رابطه با اجزاء تشکیل دهنده دندان ها مطالبی را ارائه بدم.

دندان ها به صورت دو قوس فک پایین و بالا در دهان قرار دارند که به آن ها Lower Arch و Upper Arch گفته میشه. البته اصطلاحی که بیشتر رایج است برای قوس بالا Maxillary Arc و برای قوس پایین Mandibular Arch است. پس به فک بالا که ثابت است ماگزیلا و به فک پایین که تنها عنصر متحرک فکین به حساب میاد ماندیبول گفته می شود.

یک خط عمودی فرضی که قوس فکین را به دو بخش مساوی تقسیم بکند خط وسط یا Midline می گویند که اگر بجای این خط یک سطح را در نظر بگیریم که تمام بدن را به دو نیمه تقسیم کند به آن پلن ساجیتالی(Mid-Sagital-Plane) گفته می شود. در این صورت فکین به چهار بخش تقسیم می شودکه به هر یک از آن ها ربع فک یا Quadrant گفته می شود.

در این تصویر ۴ربع تقسیم بندی شده قابل ملاحضه است.

نیمه راست بالا ، نیمه چپ بالا ، نیمه راست پایین و نیمه چپ پایین

میدلاین فک بالا و فک پایین

به عمل جویدن و یا گاز گرفتن مواد غذایی مضع یا Mastication یا Comminution گفته می شود.

و به این عملی که با حرکت فک پایین و تماس خود با فک بالا باعث جویدن می شود اکلوژن Occlusion می گویند.

همانطور که می دانیم به صورت کلی،دندان ها از دو قسمت تاجCrown  و ریشه Root تشکیل شده اند.در واقع آن چیزی که بعنوان دندان داخل دهان دیده می شود همان تاج دندان است و ریشه قسمتی از دندان است که در زیر لثهGingiva) ،جینجیوا) قرار گرفته و بطور طبیعی در دهان دیده نمی شود.

 

ریشه دندان ها در فک بالا و پایین توسط استخوانی احاطه شده که به آن Alveolar Process گفته می شود. آلوِئولار پروسِس پیش از اینکه استخوانی سخت و سفت باشد بیشتر استخوانی است که ماهیت اسفنجی و متخلخل دارد. وقتی دندان کشیده شود به حفره استخوانی ایجاد شده Bony Sock یا Alveolus گفته می شود.

اجزاء تشکیل دهنده یک دندان به شرح زیر است.

تاج آناتومیکی و تاج کلینیکی دندان

  • تاج آناتومیکی(Anatomical-Crown)

قسمتی از دندان است که توسط مینا پوشیده شده است و تا C.E.J ادامه پیدا می کند.

  • تاج کلینیکی(Clinical-Crown)

به قسمتی از دندان که نمایان است گفته می شود. اندازه این تاج در تمام طول زندگی با تحلیل لثه ها می تواند تغییر کند در حالیکه تاج آناتومیکی همیشه اندازه ثابتی دارد.

  • ریشه آناتومیکی(Anatomical-Root)

به قسمتی از ریشه که با سِمان Cementum پوشیده شده گفته می شود.

  • ریشه کلینیکی(Clinical-Root)

آن قسمت از ریشه است که در دهان قابل رویت نیست و مانند تاج کلینیکی می تواند نسبت به ریشه آناتومیکی تغییراتی از نظر اندازه داشته باشد.

اجزا دندان

  • مینا(Enamel)

مینا یک بافت سخت آهکی شده ای است که عاج تاج دندان را می پوشاند. از لحاظ بافت شناسی بافت مینا ترکیبی از میله ها و منشورهایی است که عمود بر سطح عاج قرار گرفته اند.

سخت ترین بافت زنده بدن انسان محسوب می شود اما بسیار شکننده است. شامل ۹۷% ماده غیر آلی و ۳% ماده عالی می باشد.

  • عاج(Dentin)

عاج بافتی سخت و استخوانی است که حجم اصلی تاج و ریشه را تشکیل می دهد. در داخل خود حفره پالپ(Pulp-Cavity) را محصور می سازد.در ساختمان عاج تقریباً۳۰% ماده آلی و ۷۰% ماده غیر آلی مشاهده می شود.

  • سِمان(Cementum)

سمنتوم لایه ای نازک سخت و استخوانی است.یکی از وظایف سِمِنتوم اتصال ریشه دندان به بافت های احاطه کننده اطراف دندان می باشد.

  • پالپ(Pulp)

بافت نرمی است که حفره داخل دندان را پر می کند و شامل عروق و اعصاب است.

  • حفره پالپ(Pulp-Cavity)

به تمام حفره داخل دندان، حفره پالپ گفته می شود. این حفره در تاج دندان کمی پهن تر و در ریشه یا ریشه های دندان بصورت کانال باریک در امتداد ریشه قرار گرفته است.

به قسمتی از این اتاقک یا فضای خالی که در تاج قرار گرفته است اتاقک پالپ(Pulp-Chamber) و به قسمتی که در ریشه قرار دارد کانال پالپ(Pulp-Canal) گفته می شود.

عروق و اعصابی که در حفره پالپ قرار دارد از منفذی در انتهای ریشه به نام آپیکال فورامِن (Apical-Foramen) از سمت استخوان وارد دندان می شوند.

  • خط طوق یا یقه(Cervical-Line) یا (Neck)

خط کاملً مشخصی است در سطح خارجی دندان و درست در حد فاصل مینا و سِمان که به آن C.E.J یا سمنتوم انامل جانکشن نیز گفته می شود.

سمنتو انامل جانکشن

به این ترتیب خط طوق، تاج آناتومیکی و ریشه آناتومیکی را از هم جدا می کند.

  • دنتین انامل جانکشن(Dentino-Enamel-Junction)

محل اتصال عاج و مینا در تاج آناتومیکی است.

  • لیگامان پریودنتال(P.D.L)

رشته های فیبری است که سِمان را به استخوان آلوئل متصل می کند.

لیگامان پریودنتال

امیدوارم توانسته باشم با قرار دادن تصاویر،مطلب را به خوبی بیان کرده باشم هر کجا هستید در پناه الله یکتا شاد، سالم و موفق باشید.

دانلود این مقاله

 

زینب رحیم زاده دندانساز
امتیاز شما به مطلب
[Total: 0 Average: 0]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Watch Dragon ball super